ارکیده

گل ارکیده را بیشتر بشناسیم

ارکیده ها orchid گیاهان آپارتمانی محبوبی هستند که 28000 گونه مختلف از آنها در طبیعت وجود دارد. اگرچه گونه های بی شماری از ارکیده در طبیعت است، اما همه آنها ویژگی های فیزیکی مشابهی دارند و دارای یک شاخه بلند قوس دار هستند که با شکوفه های رنگی زیبا پوشانده شده است.

گلبرگ ها و کاسبرگ های ارکیده (داخلی ترین گلبرگ ها) معمولاً در گروه های سه تایی یافت می‌شوند. هندسه گلبرگ پایینی به شکلی است که اگر در فضای باز رشد کند، میزبان گرده افشان هایی مانند زنبورها باشد. بسته به نوع ارکیده، گلبرگ های آنها می‌توانند لبه های مختلفی داشته باشند. برگ های ارکیده با یک لایه مومی سنگین پوشانده می‌شود تا از هدر رفتن آب جلوگیری شود.

پرورش و نگهداری گل ارکیده بسیار آسان است و این گل زیبا در لیست گیاهان کم نور و کم آب قرار می‌گیرد. گلهای زیبای آن حدود 3 تا 6 ماه ماندگاری دارند و بعد از آن با چیدن گلهای خشک شده، دوباره در فصل رشد به گل می‌نشینند. انواع ارکیده از خانواده ثعلب‌ها هستند و گونه‌های وحشی آنها در ایران (شمال و مناطق گرمتر) وجود دارند. نوعی ثعلب در کوههای باغرو (ادامه سلسله کوههای البرز به سمت آستارا و اردبیل) وجود دارد که ثعلب بستنی سنتی از همین گیاهان گرفته می‌شود. گل ارکیده دارای رنگ های مختلفی مانند: سفید، ارغوانی، ارغوانی رگدار، صورتی، زرد، ترکیبی از صورتی و سفید، آبی و … است.



شرایط نگهداری گل ارکیده :

نور : 

انواع ارکیده در دریافت نور خورشید با یکدیگر متفاوتند. اما گونه هایی از آنها مانند گل ارکیده فالانوپسیس که در ایران بیشتر یافت می‌شوند، نیاز نوری کمی دارند و حتی سایه را ترجیح می‌دهند. این نیاز آنها به دلیل پرورش در گلخانه هایی با سقف شیشه ای سفید است و از اینرو آنها به این نور کم عادت می‌کنند. به طور کلی نور غیر مستقیم متوسط تا زیاد برای ارکیده بهترین شرایط نوری است.

دما :

دمای مناسب جهت نگهداری گل ارکیده حدودا ۱۲ تا ۲۸ درجه سانتی گراد است. دمای پاییز موجب تحریک گل دهی و بیشتر شدن طول ساقه گلدهنده می‌شود. اما دمای سرد زمستان موجب سیاه شدن غنچه‌ها می‌شود. دماهای بالای ۳۰ درجه یا به عبارتی دمای زیاد باعث رشد کند گیاه ارکیده می‌شود. ارکیده به جریان هوا در اطراف ریشه ها نیاز دارد.

ارکیده را در در معرض هوای سرد یا نور مستقیم خورشید یا دریچه های گرمایش هوا قرار ندهید. هوای خشک، گرمای مستقیم و سرما دشمن این گل های ظریف هستند و محیطی ملایم، گرم و تا حدودی مرطوب، دوام شکوفه های ارکیده را بیشتر می‌کند.

آبیاری :

ارکیده به آب بسیار کمی نیاز دارد. ریشه های آنها اندام های بسیار تخصصی هستند که برای جذب سریع آب و تنفس طراحی شده اند. این ریشه ها نیاز دارند که بین دو آبیاری کاملا خشک شوند و سپس آبیاری عمیق بر روی آنها صورت گیرد. در طول ماه های تابستان، هر هفته گل ارکیده خود را عمیق آبیاری کنید و بگذارید ریشه ها کامل خیس شوند و از جزیره نیز استفاده کنید. از آبیاری بیش از حد ارکیده خودداری کنید چرا که آبیاری زیاد ریشه ها را از بین می‌برد.

در زمستان، گیاه خود را گرم نگه دارید و دفعات آبیاری را به یک بار در ماه کاهش دهید. هر چند وقت یکبار گیاه را غبارپاشی کنید تا مطمئن شوید که هیدراته باقی می‌ماند، اما در آبپاشی زیاده روی نکنید و در صورت آبیاری زیاد رطوبت روی برگ ها را پاک کنید. در زمان آبیاری بهتر است روی گلها آب نریزید.

رطوبت : 

در فصول رشد یعنی بهار و تابستان به غبار پاشی با آب ولرم و بدون املاح ( آب جوشیده‌ی سرد شده ) نیاز دارد. همچنین در خاک این گیاه از سنگهای سبک معدنی مانند پرلیت و یا یا پوکه‌های معدنی درشت استفاده کنید تا ریشه گیاه با چسبیدن به این مواد معدنی رطوبت مورد نیاز خود را تامین کند.

یکی از راههای تامین رطوبت مورد نیاز گیاهان، استفاده از جزیره است. در این روش، زیر گلدانی گلدان را پر از آب و سنگریزه کرده و گلدان را بر روی سنگ ها قرار دهید. آب موجود در زیر گلدانی تبخیر شده و رطوبت آن از طریق زهکش زیر گلدان، جذب خاک می‌شود.



خاک :

بهتر است بعد از اتمام گلدهی خاک گلدان تعویض شود. بهترین ترکیب ، استفاده از مواد سبک و جذب کننده رطوبت مانند پرلیت، پوکه معدنی درشت خرد نشده و کوکوپیت همراه با بقایای پوسیده گیاهان یا پیت ماس بعلاوه مقداری ذغال چوب و مقدار کمی شن است.

کود دهی :

کودها و تقویت کننده هایی که به مرور زمان تجزیه و آزاد شوند و یا کودهایی که با ترکیب ۱۴-۱۴-۱۴ هستند برای این گل مفیدند. همچنین کود مخصوص ارکیده نیز برای تقویت آن توصیه می‌شود.

پیشنهاد می‌شود در زمان گلدهی، میزان فسفر را افزایش دهید مثلا از کود ۲۰-۳۰-۱۰ استفاده کنید و همچنین در طول ماههای سرد و زمانی که گیاه به گل نشسته است، کود دهی را متوقف کنید.

هرس :

برای پرورش ارکیده بعد از اتمام غنچه‌ها و ریختن گلها ساقه گلدهنده را بررسی کنید. روی ساقه زبانکهای سبز یا قهوه‌ای هستند که از ساقه‌های گلدهنده جانبی حفاظت میکند. در صورت وجود چنین زبانکهایی ، ساقه گلدهنده را قطع نکنید و اجازه بدهید که ساقه‌های جانبی رشد کرده و شکوفا شوند. نوع ارکیده ای که دارید در هرس شاخه نقش بسزایی دارد، زیرا بعضی از انواع ارکیده در همان شاخه بدون گل، مجدد گلدهی دارند اما بیشتر آنها یک شاخه جدید تولید می‌کنند.

تعویض گلدان :

ارکیده ها در طبیعت معمولاً روی درختان یا سنگها رشد می‌کنند و ریشه های آنها اندام های جمع آوری آب هستند که برای سالم ماندن به جریان هوای تازه نیاز دارند. ریشه های ارکیده نسبت به آبیاری زیاد حساسند و باید از گلدانی استفاده کنید که زهکشی بالایی داشته باشد و آب اضافی را از خود عبور دهد. برای یک تعویض گلدان ایده آل مراحل زیر را دنبال کنید :

گیاه را از گلدان فعلی خارج کنید و تا جایی که می توانید با احتیاط خزه ها را جدا کنید.
2. سلامت ریشه ها را بررسی کنید. ریشه های سالم باید سفید و سفت و دارای نقطه رشد سبز کوچک باشند. ریشه های چروکیده، پوسیده یا سیاه شده را با یک ابزار برش استریل و تیز ببرید.
3. گیاه را در گلدان جدید قرار دهید و اطراف آن را با خاک مخصوص پر کنید. گیاه باید محکم در محل قرار گیرد.
4. با قرار دادن گیاه در یک سینی عریض و عمیق و پر کردن سینی با شن یا سنگ یک جزیره درست کنید و رطوبت لازم را تامین و آب خروجی را مدیریت کنید.