گلها و گیاهان طبیعی به فضای زندگی ما زیبایی و آرامش می بخشند. امروزه، بسیاری از افراد علاقهمند هستند که در منزل خود گیاهان مختلفی را پرورش دهند. اما برای این کار، باید به نیازهای گیاهان و شرایط محیطی آنها توجه کرد. یکی از عوامل مهم برای سلامت و رشد گیاهان، خاک گلدان است. خاک گلدان باید دارای مواد غذایی و رطوبت کافی باشد و همچنین از تجمع آب و بیماریها جلوگیری کند. برای این منظور، لازم است که به صورت دورهای خاک گلدان را تعویض کنید. در این آموزش، به شما نشان میدهیم که چه زمانی و چگونه باید خاک گلدان را تعویض کنید. در ادامه با گیاهبان همراه باشید تا از این نکات کاربردی بهره ببرید.
نشانههایی که نیاز به تعویض خاک گلدان گیاهان شما را نشان میدهند
گیاهان آپارتمانی نیاز به تغییر محیط زندگی خود دارند و باید در زمانهای مشخصی خاک گلدان گیاهان خود را عوض کنید. برای این کار باید به نشانههایی که گیاهان به شما میدهند توجه کنید. این نشانهها عبارتند از:
- خاک با کیفیت پایین (وجود لکههای سفید روی خاک یا کند شدن رشد گیاه به دلیل کمبود مواد مغذی در خاک)
- فضای کم خاک برای رشد ریشه گیاه (دیده شدن ریشه روی خاک یا بیرون زدن ریشه از پایین گلدان)
- زهکشی ناکافی خاک (خروج سریع آب یا ماندن آب روی خاک و عدم خروج آن از زیر گلدان)
- خشک شدن زودهنگام خاک (کاهش یا از بین رفتن مواد نگهدارنده آب در خاک)
- ضعیف شدن گیاه یا کند شدن رشد (عدم جذب بهینه آب و مواد مغذی توسط گیاه)
- رشد برگهای جدید با اندازه کوچک (کمبود مواد مغذی مورد نیاز گیاه در خاک)
- زرد و خشک شدن نوک برگهای گیاه (بیش از حد مرطوب بودن خاک اطراف ریشه)
- ریزش ناگهانی برگها (عدم جذب آب و رطوبت کافی توسط گیاه)
بهترین زمان برای تعویض خاک گلدان گیاهان
بهترین زمان برای تغییر خاک گلدان اکثر گیاهان آپارتمانی از انتهای اسفند تا آغاز فروردین است. گیاهان چند ساله و پایا باید حدود هر دو سال یک بار خاک آنها را عوض کنید. برای گیاهان پایا، زمانی را برای تغییر خاک گلدان انتخاب کنید که گیاه در حال رشد باشد یا رشد آن متوقف نشده باشد و گیاه در حالت خواب و استراحت نباشد تا در صورت بروز صدمه در هنگام تغییر خاک گلدان، گیاه بتواند خود را بازسازی کرده و صدمه را جبران کند. زمان مناسب برای تغییر خاک گلدان گیاهان گلدار و گلهای تزیینی، قبل یا بعد از دوره گلدهی گیاه است. توصیه میشود که زمانی که گیاه از نیمه اسفند دوباره فعال میشود، در صورت لزوم به تغییر خاک گل اقدام کنید.
مراحل تعویض خاک گلدان گیاهان در منزل
1- جابجایی ریشه گیاه
قبل از تغییر خاک گلدان، گیاه را دو روز پیش آب دهید تا خاک گیاه جمع شده و راحت از گلدان بیرون بیاید و ریشهها کمتر آسیب ببینند و همچنین خاک، ریشههای گیاه را کاملاً محافظت کند تا ریشهها در برابر هوا مقاوم باشند و برای این منظور میتوانید بعد از بیرون آوردن گیاه، ریشهها را در پلاستیک یا روزنامه بپوشانید. برای بیرون آوردن گیاه، گلدان را به سمت مخالف خود بگردانید و با استفاده از ابزاری، خاک دور گیاه را از گلدان جدا کنید تا گیاه آساناً بیرون بیاید. بعد از بیرون آمدن گیاه از گلدان، ریشههای گیاه را خوب مورد نظر قرار دهید و اگر ریشه فاسد و ناقص داشتید آنها را بردارید و با یک قارچ کش پس از تغییر خاک بستر کشت را در برابر بیماریهای قارچی ضدعفونی کنید.
2- آماده کردن گلدان تازه
برای تغییر خاک گلدان. بسته به نوع و وضعیت گیاه خود به ماده گلدان توجه کنید و گلدانی را برگزینید که 1 تا 2 اندازه بزرگتر از قبل نباشد و سپس آن را در آب بگذارید تا آب به لایههای آن نفوذ کند و مصرف آب را کاهش دهد و همچنین از عاملهای بیماریزا تمیز شود. برای تغییر خاک گلدان اگر میخواهید از گلدانهای استفاده شده استفاده کنید، اول آن را از رسوبات خاک و مواد باقیمانده پاک کنید و با آب و صابون خوب بشویید سپس گلدان را خشک کنید و برای انجام کار مورد نیاز قرار دهید.
3- گذاشتن در گلدان تازه
در ته گلدان تازه مقداری لیکا یا شن درشت قرار دهید تا آب از انتهای گلدان خوب خارج شود و سپس خاک مناسب و با کیفیت را روی لایه قبلی بریزید و ریشه گیاه را از پلاستیک یا روزنامه بیرون کنید سپس خاک اطراف ریشهها را به آهستگی جدا کنید(بستگی به نوگیاه دارد .مثلا ریشه بعضی گیاهان مثل خانواده پتوس ها نباید خاک اطراف ریشه زیاد خالی کرد) و ریشه گیاه را در عمق و فاصله مناسب بگذارید و فضای دور گیاه را با خاک تازه پر کنید و خاک گلدان را کمی فشار دهید. سپس گیاه را خوب آب دهید تا آب از انتهای گلدان بیرون بیاید (بعضی گیاهان باید 48 ساعت بگذرد و بعد آبیاری شوند)و گیاه را برای مدت کوتاهی در محلی با دمای مناسب و دور از نور مستقیم آفتاب بگذارید تا گیاه با شرایط تازه هماهنگ شود.
