لاله
Tulipa gesneriana
Euphorbia pulcherrima · فرفیونیان (Euphorbiaceae)
بنت قنسول یا گل کریسمس، گیاهی زینتی و فصلی با شبهبرگهای قرمز خیرهکننده است که در فرهنگ غرب نماد جشن کریسمس و یکی از محبوبترین گیاهان هدیه به شمار میرود.
آبیاری
گلدان باید بهطور کامل آبیاری شود و بین دو آبیاری اجازه داده شود سطح خاک خشک گردد تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود.
نور
به نور کامل و غیرمستقیم نیاز دارد و آفتاب مستقیم وسط روز باعث رنگپریدگی برگهای قرمز میشود.
خاک
مخلوطی از پیتماس و خاک گلدان با زهکشی مناسب برای این گیاه ایدهآل است.
رطوبت
رطوبت معمولی خانه حدود ۴۰ درصد کافی است و غبارپاشی باعث ایجاد لکههای سیاه روی برگها میشود.
دما
دمای بین ۱۵ تا ۲۴ درجه سانتیگراد ایدهآل است و این گیاه نسبت به هوای سرد بسیار حساس است.
نوع گلدان
گلدانی با سوراخ زهکشی مناسب برای خروج آب اضافی ضروری است.
هرس
در اوایل بهار ساقهها را حدود ۱۵ سانتیمتر کوتاه کنید تا رشد و جوانهزنی جدید تحریک شود.
بومسازگان
بنت قنسول بومی مکزیک است و در ابتدا بهعنوان گیاهی وحشی در کنار جادهها یافت میشد.
این توضیخات در مورد بنت قنسول است . در میان اروپائیان این گیاه از اهمیت فراوانی برخوردار است و به دلیل ظاهر زیبای آن مورد توجه افراد دیگر نیز قرار گرفته و علاوه بر کریسمس در مناسبتهای مختلف دیگر نیز خریداری میشود.

گل کریسمس در شب کریسمس بر اساس یک رسم دیرینه توسط اروپائیان خریده میشود و در خانه هایشان قرار میگیرد. این گل مانند گل سنبل سفره هفت سین ما برای اروپائیان است!
همه گلهای بنت قنسول را با همان شبه برگهای قرمز و زیبایش میشناسند اما گلهای واقعی آن، گلهای زرد و کوچکی است که در وسط برگهای قرمز قرار دارند. امروزه بیشتر از ۱۰۰ گونه بنت قنسول وجود دارد و رنگهای دیگر مثل سفید، صورتی و هلویی هم موجود هستند اما رنگ قرمز هنوز هم محبوبیت خودش را دارد.
برگهای این گیاه بیضی شکل و به رنگ سبز روشن هستند. اندازهی برگهای بنت قنسول ممکن است به کوچکی کف دست باشد یا بسیار بزرگ و باور نکردنی شود.
امروزه بنت قنسول را به نام گل شب کریسمس میشناسند. در اسپانیا به آن گل عید پاک میگویند و در ترکیه به علت علاقه بسیار آتاتورک به این گیاه، آن را گل آتاتورک مینامند. نام این گیاه در زبان انگلیسی از نام گیاهشناس و نخستین سفیر ایالات متحده در مکزیک، جوئل رابرت پوینست گرفتهشده چون او کسی بود که در سال ۱۸۲۵ این گیاه جذاب را از مکزیک به آمریکا آورد.
در عربی آن را بنت القُنصل، به معنای دختر کنسول، میشناسند که اشاره به همان سفیر آمریکا در مکزیک دارد. اسم این گیاه در فارسی از ریشه عربی آن به نان بنت قنسول به معنای دختر یا معشوقه کنسول گرفته شده است.
در قرن ۱۶ میلادی، رابطه میان بنت قنسول و کریسمس در مکزیک شکل گرفت. در افسانهها آمده است که دختر فقیری میخواست تولد عیسی مسیح را جشن بگیرد اما به علت فقر نمیتوانست هدیههای کریسمس را تهیه کند. فرشتهای به او گفت هر چه دارد با عشق به درگاه خدا هدیه کند. او گیاهان هرز کنار جاده را جمع کرد و به عنوان پیشکش در جلوی محراب کلیسا قرار داد. معجزهای رخ داد و شکوفههای ستارهای قرمز رنگ از میان گیاه رشد کردند و علفها به بنت قنسول تبدیل شدند.
از قرن ۱۷ م میلادی مکزیکی ها از بنت قنسول برای تزیینات جشن کریسمس استفاده کردند. امروزه در آمریکای شمالی و اروپا از بنت قنسول در تزیینات کریسمس منازل، کلیساها، دفاتر و فروشگاهها استفاده میشود و این گیاه یکی از پرفروشترین گیاهان در ایالات متحدهی آمریکا و محبوبترین گیاه برای هدیهدادن است. جالب است بدانید که از سال ۲۰۰۲ در ایالات متحده آمریکا روز ۱۲ دسامبر روز ملی بنت قنسول نامیده شده است.

گیاهی را انتخاب کنید که گلهای کوچک وسطش هنوز بازنشده باشند.
گیاهی را که در هوای سرد قرار گرفته، هرگز انتخاب نکنید.
روی گیاه را با پلاستیک بپوشانید تا در مسیر فروشگاه به خانه سرمازده نشود.
خیلیها بعد از سبزشدن برگهای قرمز، آن را دور میاندازند چون در شرایط عادی منزل، برگهایش به رنگ سبز رشد میکنند و دیگر رنگی نمیشوند اما اگر به روش زیر از آن به خوبی مراقبت کنید، میتوانید آن را برای کریسمس سال بعد هم آماده کنید تا گل و برگهای زیبایش را به شما هدیه دهد.
بعد از کریسمس و وقتی برگهای شروع به ریختن کردند، تا اول بهار و مقدار خیلی کم (در حد خیس شدن خاک)، به آن آب بدهید و از کود دادن به آن خودداری کنید.
در اوایل بهار ساقه آن را به اندازهی ۱۵ سانتیمتر کوتاه کنید تا دوباره رشد کند و جوانه بزند. آن را در جای پرنور بگذارید و به صورت مرتب به آن آب و کود بدهید. وقتی که شروع به جوانه زدن کرد، آن را در گلدان جدید بکارید یا خاک گلدان را با خاک تازه عوض کنید.
بنت قنسول برای گل دادن به روزهای کوتاه و شبهای طولانی نیاز دارد. پس در اوایل آبان، آن را در جای تاریکی بگذارید که ۱۴ ساعت نور نبیند. میتوانید یک کارتن روی آن بگذارید یا گلدان را در کمد بگذارید. در طول روز، گلدان را بیرون بیاورید و در جای خیلی روشن و بدون تابش مستقیم آفتاب بگذارید و دوباره بعد از ۱۰ ساعت، به جای تاریک برگردانید. این کار را تا زمانی تکرار کنید که برگهای رنگی زیبایش پیدا شوند.
وقتی که برگهای رنگی را دیدید، آن را به جای همیشگی و معمولی برگردانید و از زیبایی آن در روزهای زمستان و کریسمس لذت ببرید.
میزان سختی نگهداری: متوسط، این گیاه به نور زیاد و آبیاری منظم نیاز دارد و اگر بخواهید آن را برای سال بعد هم نگهدارید، روش مراقبتی ویژه خواهد داشت.
این گیاه در نور کامل و غیرمستقیم بهترین رشد را دارد. گاهی اوقات میتوانید آن را مقابل آفتاب مستقیم صبحگاهی بگذارید اما آفتاب مستقیم وسط روز باعث رنگ پریدگی برگهای قرمز گیاهتان میشود.

گلدان را به طور کامل آبیاری کنید و بین هر دو آبیاری اجازه دهید روی خاک گلدان خشک شود. اگر آن را بیش از اندازه آبیاری کنید، احتمال دارد که ریشههایش بپوسد. گلدان باید زهکش داشتهباشد یعنی در انتهای گلدان سوراخ برای بیرون آمدن آب اضافی وجود داشته باشد.
رطوبت هوای معمولی خانه یعنی ۴۰ درصد برای آن کافی است. البته ممکن است هوای خانه در بعضی اوقات در فصل زمستان خیلی خشک شود، پس بهتر است در این مواقع از بخور سرد استفاده کنید یا ظرفی آب روی وسایل گرم کنندهی خانه مثل شوفاژ یا بخاری بگذارید تا مقدار رطوبت خانه را زیاد کنند.
نکته: این گیاه به غبارپاشی و مرطوب کردن برگها نیازی ندارد و این کار باعث ایجاد لکههای سیاه روی برگها میشود.
دمای معمولی خانه یعنی بین ۱۵ تا ۲۴ درجه برای بنت قنسول کافی است. نکته مهم این است که این گیاه هوای سرد را دوست ندارد پس آن را در فضای باز، نزدیک پنجره یا درهای ورودی منزل نگذارید.

این گیاه به کوددهی نیاز ندارد اما اگر میخواهید آن را برای سال آینده هم نگهدارید، بهتر است طبق دستوری که در قسمت بالا دادیم، هر دو هفته یک بار از کود با فسفر بالا با نصف غلظت تعیین شده استفاده کنید.
خاک بنت قنسول باید زهکش خوب داشته باشد. مخلوط پیت ماس و خاک گلدان برای این گیاه بسیار مناسب است. البته این گلدان با خاک مناسب آن پرشده است و نیازی به عوض کردن خاک تا سال آینده ندارد.
بنت قنسول را میتوانید در فصل بهار یا اوایل تابستان با قلمه زدن تکثیر کنید. قلمهها بهتر است ۷ سانتیمتر بلندی داشته باشند و مستقیما در خاک کاشتهشوند. وقتی که قلمهها را میبرید، شیرهی سفیدرنگی از آنها بیرون میآید. برای اینکه بیرونآمدن شیرهها متوقف شود، قبل از کاشتن قلمهها در گلدان، آنها را مدتی در آب بگذارید.
این گیاه شیرهی سفیدرنگی دارد که برخلاف باور عموم، خطرناک نیست و فقط تحریک کنندهی پوست است. اگر کودک یا حیوان خانگیتان از برگهای بنت قنسول بخورند، دچار معدهدرد و تحریک دهان میشوند. تماس پوست دست با برگها و شیرهی گیاه هم ممکن است باعث ایجاد قرمزی و سوزش در پوست و چشم شود. پس بهتر است در هنگام کارکردن با بنت قنسول، دستکش بپوشید.
اگر میخواهید گیاه را برای سال بعد هم نگهدارید، طبق دستوری که در بالا دادیم به عوض کردن گلدان یا تعویض خاک نیاز دارد.

نور کم و هوای سرد (پایینتر از ۱۰ درجه) باعث ریختن برگهای بنت قنسول میشوند. آن را در جای پرنورتری بگذارید و هرگز اجازه ندهید که حتی برای مدتی کوتاه در معرض هوای سرد قرار بگیرد.
پژمردهشدن برگها نشانهی آبیاری بیش از اندازه و خاک مرطوب است. این گیاه زیبا رطوبت هوا را بیشتر از آب نیاز دارد. برنامهی آبیاری منظمی برایش درنظر بگیرید و اجازه ندهید که بیش از حد آبیاری شود یا خشک بماند.
علت آن وجود حشره یا آفت است که ممکن است آفت عنکبوت قرمز باشد. این آفت در زمستان به این گیاه حمله میکند. عنکبوت قرمز بسیار ریز است و احتمالا اول متوجه تار عنکبوت در لابه لای برگها و شاخههای گیاه میشوید. به محض مشاهدهی این آفت، سم مخصوص آن را تهیه کنید و به آن رسیدگی کنید تا آفت به گیاهان دیگر هم سرایت کند.
آبیاری
پس از خشک شدن سطح خاک، با آبیاری کامل تا خروج آب از زیر گلدان
کوددهی
هر ۲ هفته با کود فسفر بالا و نصف غلظت توصیهشده (فقط برای نگهداری سال بعد)
خاک و بستر
نیازی به تعویض خاک تا سال بعد ندارد، در صورت نیاز در اوایل بهار
روش درمان
این بیماری به دلیل آبیاری بیش از حد و تجمع آب در خاک ایجاد میشود. برای درمان باید آبیاری را کاهش داد، گیاه را از گلدان خارج کرد، ریشههای پوسیده را با قیچی تمیز برید و گیاه را در خاک تازه و زهکشدار کشت مجدد کرد.
روش درمان
این مشکل که میتواند ناشی از تغییر ناگهانی دما، نور ناکافی، آبیاری نامناسب یا تنش محیطی باشد باعث ریختن برگها میشود. درمان با شناسایی عامل اصلی و ایجاد شرایط پایدار و مناسب برای گیاه انجام میشود.
روش درمان
این بیماری باکتریایی یا قارچی به صورت لکههای قهوهای یا زرد روی برگها ظاهر میشود. برگهای آلوده را باید فوری جدا کرد و از قارچکشهای مسی یا ترکیبات گوگردی برای درمان استفاده کرد.
Tulipa gesneriana
Philodendron micans
Aglaonema commutatum
Citrus japonica
تشخیص بیماری، یادآور آبیاری و مشاوره متخصص — همه در یک اپ رایگان