گیاه گردی (مارچوبه سرخسی)
Asparagus densiflorus
Ficus elastica · توتیان (Moraceae)
فیکوس شرابی یکی از انواع فیکوس الاستیکا با برگهای براق و رگههای قرمز شرابی است که بهعنوان گیاهی زینتی و پرطرفدار در آپارتمانها نگهداری میشود.
آبیاری
پس از خشک شدن کامل سطح خاک باید آبیاری شود؛ آبیاری بیش از حد باعث زردی و ریزش برگهای پایینی میشود.
نور
به نور زیاد اما غیرمستقیم نیاز دارد؛ کمبود نور باعث از بین رفتن رنگ شرابی برگها میشود و نور مستقیم باعث بیرنگی آنها میشود.
خاک
خاکی نیمهسنگین با زهکشی مناسب و مواد آلی فراوان، ترکیبی از خاک سنگین و خاک سبک، برای این گیاه مناسب است.
رطوبت
به رطوبت نسبی ۲۵ تا ۵۰ درصد نیاز دارد که با غبارپاشی یا ساخت جزیره تأمین میشود.
دما
دمای بین ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد ایدهآل است و گیاه دماهای بین ۱۵ تا ۳۰ درجه را نیز تحمل میکند.
نوع گلدان
گلدانی با زهکشی مناسب که در صورت تنگ شدن فضای ریشه باید تعویض شود.
هرس
از اوایل بهار تا پایان تابستان، ساقههای نامنظم یا بلندشده تا حداکثر ۳۰ درصد حجم برگها هرس شوند.
بومسازگان
فیکوس شرابی در زادگاه اصلی خود به درختی بزرگ تبدیل میشود، اما در ایران عمدتاً بهصورت گیاهی زینتی و آپارتمانی نگهداری میشود.
در بعضی از خانهها گل فیکوس شرابی به دلیل ایجاد یک جلوه بسیار زیبا و انطباق با شرایط محیط آپارتمانی، نگهداری میشود. در ارتباط با فیکوس شرابی خوب است بدانید که یکی از انواع فیکوس الاستیکا به حساب میآید. برگهای پهن این گیاه ظاهری براق و چرمی دارند و رگههایی با رنگ قرمز در بخش پهنه برگ دیده میشود. با وجود اینکه گیاه فیکوس در زادگاه خودش به یک درخت بزرگ تبدیل میشود اما در اکثر نواحی همچون کشور ایران فیکوس شرابی را به عنوان گیاه زینتی میشناسند

دما یکی از فاکتورهای مهم در نگهداری این گیاه است. در ارتباط با گل فیکوس شرابی باید گفت که بالاترین میزان دمایی که میتواند تحمل کند 30 درجه سانتیگراد و کمترین میزان دما 15 درجه سانتیگراد مشخص شده است. اما مناسبترین رنج دمایی برای این گیاه جهت رشد مطلوب 20 تا 25 درجه سانتیگراد است. بایستی خاطر نشان کرد که خرید فیکوس برای مناطقی که خیلی سرد هستند اصلا توصیه نمیشود چرا که هوای سرد منجر به قهوهای رنگ شدن برگهای گیاه خواهد شد. در این شرایط اگر گیاه به جای گرم منتقل نشود دچار ریزش برگ میشود.
نور یکی دیگر از نیازهای گل فیکوس شرابی است. این گیاه میتواند مکان سایه را تحمل کند اما در محیط روشن، رشد بهتری خواهد داشت. البته این بدین معنی نیست که گلدان گیاه را در زیر تابش مستقیم خورشید قرار دهید. فیکوس شرابی محیطهایی با نور زیادِ غیرمستقیم (نزدیکترین مکان به پنجره شمالی/جنوبی که با پرده نازک نور خورشید فیلتر شده) را میپسندد، پس سعی کنید آن را در محیطی پرنور قرار دهید که از تابش مستقیم نور خورشید در امان باشد. نور زیاد باعث بیرنگ شدن برگ این گیاه میشود.
یکی از علتهای ریزش برگ فیکوس شرابی میتواند کمبود تابش نور باشد. چنانچه نور مورد نیاز گیاه تامین نشود نمیتواند رنگ زیبای شرابی را در انتهای برگهایش تولید کند. ذکر این نکته ضروری است که بخشهای یاقوتی رنگ برگ قادر به فتوسنتز نیستند و فقط بخش سبز رنگ کار فتوسنتز را انجام خواهد داد.
گل فیکوس شرابی در برابر خشکی مقاومت بالایی دارد ولی رطوبت را به خشکی ترجیح میدهد. موقع آبیاری توجه کنید که گلدان پر از آب نشود در غیر این صورت برگهای بخش پایینی گیاه زرد رنگ خواهد شد و شروع به ریزش خواهد کرد. توصیه میشود زمانی به گیاه آب دهید که سطح خاک به طور کامل خشک شده باشد. به علاوه هنگامی که هوا گرم است غبارپاشی برگهای گیاه را فراموش نکنید. حتما این نکته را به خاطر داشته باشید که عمل غبارپاشی را در زیر نور خورشید انجام ندهید چرا که منجر به بروز لکههای قهوهای رنگ بر روی برگ گیاه خواهد شد.
گیاه فیکوس شرابی به رطوبت نسبی 25 تا 50 درصد احتیاج دارد. برای تامین رطوبت میتوانید از غبار پاشی و استفاده از جزیره کمک بگیرید. با انجام این کار هم سطح برگهای گیاه براق و درخشان خواهد شد و هم رطوبت مورد نیاز گیاه تامین میشود.
انواع فیکوس از نظر نیاز به مواد مغذی و برنامه کوددهی تا حدودی شبیه به هم هستند. استفاده از کود سه بیست و کود آهن به صورت ماهانه و اسید هیومیک هر سه ماه یکبار برای سالم ماندن و رشد سریعتر این گیاه توصیه میشود.
توجه داشته باشید که زیادهروی در کوددهی باعث سوختگی برگهای گیاهتان خواهد شد. همچنین کمبود مواد مغذی سبب ریزش برگها میشود. لازم به ذکر است که در استفاده از کود آهن برای گیاهان ابلق احتیاط کنید مصرف بیش از حد کود آهن باعث آسیب به بافت رنگی گیاه میشود.
برای فیکوس شرابی از خاک نیمه سنگین با زهکشی مناسب و مواد آلی فراوان استفاده کنید.
ترکیبات خاک نیمه سنگین: %70 خاک سنگین + %30 خاک سبک (خاک برگ، پوسته برنج + تفاله چای + پوست بادام + پرلیت)
هر 6 ماه یکبار، یک پنجم سطح خاک فیکوس را با ورمی کمپوست تعویض و تقویت کنید.
به نظر شما چه زمانی باید پس از خرید گیاه آپارتمانی همچون گیاه فیکوس برای هرس کردن آن اقدام کرد؟ در پاسخ به این پرسش باید گفت که شروع فصل بهار تا پایان فصل تابستان، زمان مناسب هرس کردن این گیاه است. برای انجام این کار ابتدا باید ساقههایی که شکل طبیعی ندارند و یا بسیار طویل شدهاند را کوتاه کرد. محل مناسب کوتاه کردن شاخههای اضافی بخش بالایی گره تعیین شده است. موقع هرس کردن این نکته را مد نظر قرار دهید که افراط در هرس کردن ساقه به گل فیکوس شرابی آسیب خواهد زد. بنابراین کل حجم ساقههایی که جدا کردید باید حدود 30 درصد از کل حجم برگهای گیاه باشد.
جهت تمیز کردن برگهای چرمی و زیبای گیاه فیکوس بهتر است که از یک پارچه مرطوب یا اسفنج استفاده کنید. اگر جهت رفع گرد و خاک موجود بر روی برگ گیاه از مواد پاککننده شیمیایی استفاده کنید برای گیاه مضر خواهد بود.

زمان مناسب تکثیر فیکوس شرابی در پایان فصل بهار و یا ابتدای فصل تابستان است. یکی از روشهای تکثیر فیکوس شرابی قلمه زدن است
برای این کار باید از بخش ساقه گیاه قلمه تهیه کرد. هر قلمه باید طولی معادل 15 سانتیمتر داشته باشد. ساقهای که میتوان از آن قلمه گرفت باید حداقل یک برگ داشته باشد و اگر تعداد برگهای آن بیشتر بود باید کم کرد. پس از اینکه قلمهها جدا شدند از انتهای ساقه شیره سفید رنگی خارج میشود. برای توقف جریان شیره لازم است که ساقه را به مدت 30 دقیقه در داخل آب بگذارید. به علاوه کاشت قلمهها باید در خاک سبک و مرطوب انجام شود. همچنین تامین رطوبت قلمهها بسیار مفید است و باید حدود 25 درجه سانتیگراد باشد.
جهت انجام این کار باید فصل بهار اقدام کنید. ابتدا با استفاده از یک چاقو تمیز به تعدادی قلمه نیاز دارید تا از گیاه اصلی چند برگ جدا کنید و آنها را به خاک انتقال دهید. سپس گلدان را به مکان گرم و مرطوب منتقل کنید. پس از گذشت مدتی از انتهای هر برگ تعدادی جوانه ظاهر خواهد شد. شما میتوانید برگ گل فیکوس شرابی را در آب نیز ریشهدار کنید.
در شرایطی که گل فیکوس شرابی شما به مشکل رنگ پریدگی دچار شده باشد باید به گیاه بیشتر توجه کنید، به دلیل اینکه ممکن است دلیل زرد شدن برگها و ریزش آنها کمبود جای گیاه در گلدان باشد. در نتیجه اگر گیاه فیکوس شما در مقایسه با گلدان رشد مناسبی دارد و جای گیاه در گلدان تنگ شده است باید در اسرع وقت گلدان گیاه را تعویض کرد. جهت نگهداری فیکوس شرابی پس از تعویض گلدان لازم است که از کود مناسب استفاده کنید تا گیاه طراوت و شادابی خود را به دست آورد.
یکی از دلایل زرد شدن برگ گیاه فیکوس میتواند آبیاری بیش از اندازه باشد. غرقابی شدن گل فیکوس شرابی منجر به پوسیدگی ریشه میشود و به گیاه آسیب خواهد زد. از این رو اگر دوست دارید گل فیکوس شما صدمه نبیند، برگهایش زرد رنگ نشده و ریشه آن دچار پوسیدگی نشود باید در مرحله اول خاک گلدان زهکشی مناسبی داشته باشد. در مرحله بعدی لازم است که بین دو آبیاری خاک گلدان خشک باشد تا رطوبت بیش از اندازه باعث نابودی ریشه گیاه نگردد.
اگر بخواهید گل فیکوس شرابی شاداب و با طراوت داشته باشید باید شرایط لازم برای نگهداری گیاه نظیر نور، دما، خاک مناسب، کوددهی و… را مهیا کنید. کوددهی سر موقع نیز بسیار اهمیت دارد، زیرا به دلیل عدم دریافت مواد مغذی مورد نیاز، سلامت گیاه به خطر خواهد افتاد. اما زمانی که برگهای گیاه فیکوس شرابی لوله شد نشانگر کم آبی است. برای نگهداری از این گل باید به آبیاری گیاه توجه ویژهای شود و باید مانع خشک شدن خاک گلدان شد. بنابراین برای حل مشکل لوله شدن برگ فیکوس باید سریعا گلدان را آبیاری کرد.
دلیل بروز این مشکل کم نوری است. گیاه را به محل پرنورتر منتقل کنید.
جهت پیشگیری باید برگهای گیاه را هر چند وقت یکبار تمیز کنید.
برای درمان این بیماری باید هر دو هفته یکبار با سم حشره کش مدل نفوذی گیاه را سمپاشی کنید.
گل فیکوس شرابی شرایط نگهداری نسبتا راحتی دارد. خاک مناسب این گیاه باید مخلوطی از خاک باغچه و کود پوسیده دامی باشد. همچنین ph حدود 5 تا 7 داشته باشد. از نظر نور، محیط روشن را بسیار میپسندد اما در محیط سایه نیز مشکلی برای گیاه پیش نخواهد آمد. البته نور غیر مستقیم برای گیاه بسیار ضروری خواهد بود.
آبیاری
پس از خشک شدن کامل سطح خاک، با غبارپاشی در هوای گرم
کوددهی
ماهانه با کود سهبیست و کود آهن و هر ۳ ماه با اسید هیومیک
خاک و بستر
هر ۶ ماه تعویض یکپنجم سطح خاک با ورمیکمپوست
روش درمان
این بیماری به دلیل آبیاری بیش از حد و تجمع آب در خاک ایجاد میشود. برای درمان باید آبیاری را کاهش داد، گیاه را از گلدان خارج کرد، ریشههای پوسیده را با قیچی تمیز برید و گیاه را در خاک تازه و زهکشدار کشت مجدد کرد.
روش درمان
زرد شدن برگها به دلیل کمبود آهن، منیزیم یا ازت رخ میدهد. درمان آن با آزمایش خاک، اصلاح pH، و استفاده از کودهای حاوی عناصر کمیاب مورد نیاز گیاه انجام میشود.
روش درمان
این بیماری باکتریایی یا قارچی به صورت لکههای قهوهای یا زرد روی برگها ظاهر میشود. برگهای آلوده را باید فوری جدا کرد و از قارچکشهای مسی یا ترکیبات گوگردی برای درمان استفاده کرد.
روش درمان
این مشکل که میتواند ناشی از تغییر ناگهانی دما، نور ناکافی، آبیاری نامناسب یا تنش محیطی باشد باعث ریختن برگها میشود. درمان با شناسایی عامل اصلی و ایجاد شرایط پایدار و مناسب برای گیاه انجام میشود.
Asparagus densiflorus
Howea forsteriana
Davallia fejeensis
Yucca
تشخیص بیماری، یادآور آبیاری و مشاوره متخصص — همه در یک اپ رایگان