گل اطلسی

گل اطلسی جزء گل هایی می باشد که در حیاط خانه در کنار گل شمعدانی و رز، زیبایی بسیار بالایی دارد و قشنگی خاصی به باغچه می دهد. از خانواده سولاناسه است و بومی آمریکای مرکزی می باشد. این گل از گل های محبوب فضای سبز کشور ما محسوب می شود و دارای مقاومت خوبی می باشد.

نوع بومی ایرانی آن گلبرگ های کمتری دارد ولیکن دارای عطر بیشتری می باشد. گل های اطلسی دارای ساقه های کرک دار و پر شاخه می باشند. گلبرگ های شیپوری شکل و مخملی، کم پر و پرپر دارد.

گل های اطلسی شبیه به قیف و سفید، قرمز، بنفش، صورتی، زرد، آبی رنگ و ابلق می باشند. معمولا این گل ها را در مناطقی که از نظر جغرافیایی دارای تابستان های سرد و مرطوب می باشند، کاشت نمی کنند، زیرا در این آب و هوا بوته و ساقه قوی و گل ها کم می شوند.

این گیاه یک ساله و دائمی است و نام آن از کلمه ای فرانسوی گرفته شده و دارای بوی بسیار کمی است، و در شب استشمام می شود و از اواخر بهار تا اواسط پاییز گل می دهد.

گل اطلسی ماندنی است ولی چون سال های بعد ریشه آن قطور و گره خورده می شود و گل های آن هم فراوان نمی شود بیش از یک یا دو سال استفاده نمی شود. این گل را در زمین باید کاشت ولی انواع ممتاز آن را در گلدان نیز می ­کارند. به انواع مختلف (پاکوتاه، پابلند) و همچنین (تک پر، پر پر) می باشد.

قد گل اطلسی چنانچه در گلدان بکارند و به چوب بسته شود تا 70 سانتی متر می رسد. موقع گل آن چنانچه بذر فروردین باشد و بعد در زمین نشاء کنند از خرداد تا آخر مهر ماه گل می دهد و اگر در گلدان و گلخانه باشد در شرایط مقتضی همیشه گل دارد حتی در زمستان.



انواع اطلسی:

این گل ها از نظر شکل ظاهری به چهار نوع: گل درشت، پر گل، پر پر و چین دار تقسیم می شوند.

ولی از نظر ارتفاع گیاه به دو دسته اطلسی پا کوتاه ژاپنی و اطلسی پا بلند تقسیم می شوند:

1. اطلسی پا کوتاه ژاپنی: این نوع از گیاه اطلسی دارای ارتفاع بین 10 تا 15 سانتی متر می باشد، تعداد گل های زیادی دارد و از نظر شاخ و برگ هم بسیار پر شاخ و برگ می باشد.

2. اطلسی پا بلند: ارتفاع این اطلسی، به 60 تا 70 سانتی متر هم می رسد و دارای گل های درشت و پرپر می باشند.

شرایط نگهداری از گل اطلسی:

آبیاری:

این گیاه تا حدودی به خشکی مقاوم می باشند، ولی برای تعداد بالای گلدهی و عمر بالای گل ها به برنامه منظم آبیاری نیاز دارد. آبدهی باید به صورتی باشد که خاک گیاه خشک نباشد. این موضوع برای گل های اطلسی در گلدان کاشته شده بیشتر اهمیت دارد.

قبل از آبیاری خاک را امتحان کنید و هر زمان که احساس کردید که رطوبت خاک از بین رفته است و حتی سطح زیرین لایه های خاک خشک شده است گل ها را آبیاری کنید.

دقت داشته باشید که این گل های زیبا در برابر باران های بسیار شدید آسیب می بینند، به همین دلیل بهتر است که در زمان آبیاری گل ها، آب بر روی گیاه نریزد.

در فصل تابستان، صبح هنگامی که نور خورشید هنوز طلوع نکرده و شب هنگام، گل های اطلسی را آب پاشی کنید تا خنک شوند و دارای رطوبت بشوند. به طور کلی و قانون آبیاری گل های اطلسی یک روز در میان می باشد.

نور:

این گیاه حدودا به 6 ساعت نور خورشید در طی روز نیاز دارد و هرچقدر که نور آفتاب بیشتری دریافت کنند، رشد و نمو بهتری دارند و گل های بیشتری می دهند.

اگر نور خورشید به میزان لازم به گیاه نتابد، رنگ ساقه ها از بین می رود. ساقه ها بیش از حد رشد می کنند و مقدار گلدهی بسیار کم می شود. به این نکته توجه داشته باشید که در دمای بالای 30 درجه نیاز به آبیاری گل ها بیشتر می شود.

دما:

گیاه اطلسی به دمای پایین هوا بسیار حساس می باشد. دمای هوای تا 30 درجه را به خوبی تحمل می کند، ولی اگر دما بیشتر از این مقدار افزایش یابد به آبیاری آن توجه کنید تا خشکی خاک و گرمای زیاد آن را از بین نبرد. دیگر اینکه گرمای بیش از حد میزان گلدهی گیاه را کم می کند. بهترین دما برای این گیاه بین 15 تا 30 درجه می باشد.

اگر دمای هوا کمتر از 4- درجه  و بیشتر از 30 درجه سانتی گراد باشد این گیاه و گل های زیبایش آسیب فراوان می بینند.

خاک:

بهترین خاک برای کاشت گیاه اطلسی خاک های غنی شده با کود مناسب همراه با زهکشی کامل می باشد. دقت داشته باشید که عدم زهکشی باعث می شود هنگام آبیاری، مقدار اضافه آب مورد نیاز ریشه، در گلدان یا خاک باقی می ماند و باعث پوسیدگی ریشه گیاه می شود.

خاک کاشت گل های اطلسی را با خاک برگ، کود پوسیده گاوی و پیت موس مخلوط کنید، زیرا اگر خاک دارای کمبود مواد غذایی باشد گیاه رنگ پریده می شود و گلدهی کاهش می یابد.

خاک سینی نشاء یا گلدان بایستی (خاکبرگ و ماسه) باشد و چون بذر اطلسی خیلی ریز است نمی توان روی آن را پوشاند بلکه بایستی پس از آب دادن سینی نشاء یا گلدان بذر ها را روی خاک قرار داد و به وسیله آب پاش هایی که آب را به صورت گرد و ریز می کنند (مثل آب پاش موی سر) روی بذر ها را آب پاشید و روی سینی نشاء یا گلدان قطعه شیشه گذاشت که آب آن زود تبخیر نشده و بذر ها تا موقع سبز شدن همیشه مرطوب بماند ضمنا از نور آفتاب هم استفاده کند.

کوددهی:

.هر زمان که گلدهی گیاه به اتمام رسید، می توانید برای تقویت گیاه به آن هر 15 روز یک بار کود بدهید



روش های تکثیر گل اطلسی:

بذر:

یکی از روش های کاشت و تکثیر این گیاه از راه کاشت بذر می باشد. برای این کار به گلدانی با ارتفاع کم و دهانه بزرگ نیاز دارید. در مرحله بعد باید داخل گلدان را با خاک مناسب پر کنید و به خوبی آبیاری کنید تا رطوبت لازم را  داشته باشد. بذر گل اطلسی را به فاصله 3 سانتی متر از همدیگر را روی خاک قرار دهید و بعد مقداری دیگر از خاک را روی بذرها بریزید و بعد گلدان را با اسپری آب پاشی کنید زیرا اگر به آن ها آب را به روش آبیاری مستقیم بدهید ممکن است که بذرها جابجا بشوند، بنابراین بهتر است که بعد از کاشت با اسپری آب پاشی کنید.

حدودا 10 روز بعد از کاشت، با داشتن نور کافی بذرها جوانه می زنند، در این زمان می توانید آن ها را به گلدان اصلی وارد کنید و سه ماه بعد در خرداد ماه گل ها می رویند. بهترین زمان برای کاشت بذر گل اطلسی در اواخر زمستان و یا در اوایل بهار می باشد.

قلمه زدن:

برای تکثیر گل اطلسی به این روش باید، گیاه را از داخل گلدان خرج کنید و با اسپری کردن آب، رطوبت به ریشه برسانید. آن گاه ریشه ها را از هم باز کنید و گیاه را به چند قسمت تقسیم کنید و در گلدان های دیگر بگذارید. به این روش گیاه را از راه قلمه زدن تکثیر کنید.

بهترین زمان برای قلمه اطلسی اوایل پاییز می باشد و قلمه را در مخلوطی از شن و کمی خاک برگ کاشت کنید و در فصل زمستان آن ها را در گلخانه نگهداری کنید و در فصل بهار قلمه ها را به گلدان اصلی وارد کنید.

هرس:

یکی از روش های هرس گل اطلسی جدا کردن گل های پژمرده از گیاه می باشد. دیگر اینکه، اگر ساقه ای بیش از اندازه بلند شود، باید حدودا 10 سانتی متر از ساقه اصلی را باقی بگذارید و بقیه را جدا کنید. این کار باعث تحریک و رشد بهتر گیاه و تشکیل گل ها در سراسر بوته، می شود. هرس گیاهان باعث رشد و نمو بهتر می شوند.



پرورش گل اطلسی

پس از رشد بذر های گل اطلسی شیشه روی این بذر ها را پس از سبز شدن بذر ها بر می دارند تا رشد کند و پس از قابلیت نشاء آنها را تک تک در گلدان های استکانی می­کارند و در محل آفتابرو پرورش می دهند تا پس از فروردین با خاک از گلدان بیرون آورده و در محل های منظور کاشت (این عمل بیشتر برای پرورش اطلسی های نوع ممتاز است) برای کاشتن اطلسی در هوای آزاد می ­توان فروردین ماه بذر آن را در باغچه یا خزانه ریخت و و پس از قابلیت نشاء آن را جابه جا نمود یا در محل های منظور مورد استفاده قرار داد.

پس از اینکه اطلسی گل داد می توان شاخه های دراز آن را که به صورت خشکیده و بدون گل است قطع نمود تا شاخه های دیگری روئیده گل بدهد. اطلسی­ هایی که در گلدان است مهرماه می­توان شاخه­ های آن را اﺯ 5 سانتی­متری­ روی گلدان برید و زمستان را به گلخانه برد و در محل آفتابرو قرار داد که تا اسفند ماه شاخه های مجدد زده و گل فروان بدهد ضمنا برای استفاده در ایام نوروز بسیار زیباست. محل گل بایستی آفتاب کامل داشته باشد.

آفات و بیماری های گل اطلسی:

از آفات این گیاه به شته ها، لارو و حشرات مختلف می توان اشاره کرد. این آفات از برگ گیاه تغذیه می کنند و باعث ایجاد سوراخ ها و خطوط نامنظم سفید و کرم رنگ  بر روی برگ های این گیاه می شوند. این آفات شکل ظاهری گیاه را تحت الشعاع قرار می دهند.

از بیماری های قارچی این گیاه کپک خاکستری می باشد و لکه هایی قهوه ای رنگ بر روی برگ و ساقه و قارچ های خاکستری رنگ بر روی قسمت های مختلف گیاه به وجود می آید. همچنین قارچ ها باعث پوسیدگی ریشه گیاه می شود. در نهایت باعث پژمردگی گیاه و کم رنگ شدن رنگ سبز برگ ها می شود.

بیماری های ویروسی باعث بد شکل و بد رنگ شدن و کوتاه ماندن ساقه گل های اطلسی می شوند. این بیماری ها درمانی ندارند و باید از مبتلا شدن گیاه به آن پیشگیری کرد.

بهترین زمان برای کاشت گل اطلسی:

بهترین زمان برای کاشت گل اطلسی اوایل بهار می باشد و شما می توانید در این زمان این گل ها را از گلدان خودش جدا کنید و در باغچه، فضای سبز و یا گلدان دیگری کاشت کنید.

موقع کشت بذر گل اطلسی (در گلخانه یا سینی نشا) که گرم باشد از مهر ماه تا اسفند است که در سینی نشاء یا گلدان ها کاشته و بعد در گلدان های دیگر نشاء می ­کنند.

سوالات متداول در مورد گل اطلسی:

1. چند نوع گل اطلسی وجود دارد؟

2. چهار نوع اصلی از گیاهان گل اطلسی وجود دارد: Grandiflora ، Multiflora ، Milliflora و Spreading (Wave). هر چهار مورد به صورت سری به راحتی در دسترس هستند که گروه هایی از گیاهان با اندازه یکنواخت و عادت گلدهی هستند.

3. آیا گل اطلسی سمی است؟

4. گل اطلسی بهترین گل برای باغبان های گربه دوست است. گیاه گل اطلسی برای گربه ها یا سگ ها سمی نیست، بنابراین این گیاه یک انتخاب مطمئن برای خانواده هایی که دارای حیوانات خانگی متعدد هستند، است.

5. آیا مراقبت از گل اطلسی آسان است؟

6. مراقبت از گلدان اطلسی بسیار آسان است. خاک موجود در گلدان مستعد گرم و خشک شدن بسیار سریعتر از خاک باغ یا باغچه است، اما گلبرگ های این گیاه مقاوم در برابر گرما و خشکی هستند.

7. چگونه گلهای گیاه اطلسی را شکوفا کنیم؟

8. اطلسی برای بهتر به نمایش گذاشتن گل ها و شکوفه های خود به آفتاب کامل نیاز دارد. این گیاه ممکن است زمانی شکوفا شود که در قسمتی از روز به سایه را نیز تجربه کند، اما به طور معمول گل اطلسی شکوفا نمی شود زیرا حداقل شش ساعت در روز آفتاب مستقیم نمی گیرد. گیاهان گل اطلسی بدون گل را به یک مکان آفتابی منتقل کنید.

9. آیا می توان گلبرگ های این گیاه را بیش از حد آبیاری کرد؟

10. گل اطلسی در معرض پوسیدگی ریشه و تاج قرار دارد که نتیجه آبیاری بیش از حد است. نباید گل های این گیاه را ریاد آبیاری کرد زیرا پژمرده می شوند.

11. آیا گل اطلسی آفتاب کامل را دوست دارد؟

12. گل اطلسی و گیاه وربنا در آفتاب کامل کاشته می شود تا حداکثر گل را به دست آورد. گل اطلسی حداقل به 5 یا 6 ساعت نور خورشید نیاز دارد. آنها وقتی در تمام روز در آفتاب کامل قرار بگیرند عملکرد بهتری نیز خواهند داشت. هرچه سایه آنها بیشتر شود، گلهای کمتری تولید می کنند.

13. نیازهای آبیاری گلدان گل اطلسی؟

14. این گیاه معمولاً به آبیاری روزانه نیاز دارند تا رطوبت مورد نیاز گلبرگ ها تأمین شود. گلدان های کوچک سریعتر از گلدان های بزرگ خشک می شوند و ممکن است به آبیاری مکرر نیاز داشته باشند. رطوبت موجود در خاک را روزانه با قرار دادن انگشت در خاک یا استفاده از دستگاه رطوبت سنج خاک بررسی کنید.

15. چرا گلهای اطلسی من در حال مرگ هستند؟

16. مانند بسیاری از گیاهان، گل اطلسی با پژمردگی به کمبود آب پاسخ می دهد. پژمردگی گل های اطلسی نیز می تواند نشانه آب زیاد باشد. همیشه قبل از آبیاری خاک اطراف گل اطلسی خود را بررسی کنید، اگر خاک هنوز مرطوب است، آن را آبیاری نکنید. همچنین کمبود آفتاب نیز می تواند منجر به پژمردگی گل اطلسی شود.