هویا یا پیچ شمعی گیاهی گلدار و نیمه‌اپی‌فیت با برگ‌های گوشتی و گل‌های زیبا و معطر است که برای نگهداری در خانه و گلدان‌های آویز گزینه‌ای جذاب محسوب می‌شود. آبیاری کم و نور غیرمستقیم مناسب، کلید رشد سالم و گلدهی آن است.

راهنمای مراقبت

آبیاری

زمانی آبیاری کنید که حدود ۳۰ درصد خاک خشک شده باشد و هر بار آبیاری را کامل انجام دهید تا آب از زهکش خارج شود، سپس آب زیرگلدانی را تخلیه کنید.

نور

نور زیاد و روشنِ غیرمستقیم بهترین شرایط را ایجاد می‌کند و دریافت حدود ۳ تا ۴ ساعت آفتاب ملایم صبح پشت پنجره جنوبی یا جنوب‌شرقی برای گلدهی مناسب است.

خاک

خاک سبک، متخلخل و بسیار زهکش‌دار شامل پیت‌ماس، ماسه رودخانه‌ای، خاک‌برگ پوسیده و مقدار کمی پرلیت برای هویا مناسب است.

رطوبت

رطوبت متوسط تا بالا برای هویا مناسب است و در محیط‌های خشک می‌توان با دستگاه بخور سرد یا جزیره رطوبت را افزایش داد، اما تهویه مناسب ضروری است.

دما

دمای ۲۳ تا ۲۹ درجه سانتی‌گراد در فصل رشد ایده‌آل است و در زمستان می‌توان برای تحریک گلدهی دوره استراحت ۱۳ تا ۱۶ درجه‌ای فراهم کرد.

نوع گلدان

گلدان سفالی نسبتاً کوچک و متناسب با حجم ریشه، با دو یا سه سوراخ زهکشی در کف برای خروج سریع آب اضافی انتخاب کنید.

هرس

پس از پایان دوره رشد، شاخه‌های اضافی، خشک و برگ‌های بیمار را با ابزار تمیز حذف کنید و از کوتاه‌کردن محل‌های گل‌دهی قدیمی خودداری کنید.

بوم‌سازگان

گونه‌های هویا بومی مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری آسیا و اقیانوس آرام هستند و به‌صورت نیمه‌اپی‌فیت در جنگل‌های گرم و مرطوب، روی درختان یا در شکاف‌های گیاهی رشد می‌کنند.

درباره هویا (پیچ شمعی)

• میزان نور: گیاه هویا در هر شرایط محیطی اعم از سایه، نور متوسط یا روشن به خوبی رشد می‌کند، اما برای رشد سالم و گلدهی به میزان زیادی از نور خورشید نیاز دارد. این نور باید به صورت غیر مستقیم بر گیاه بتابد. تابش مستقیم نور خورشید، برگ‌های گیاه را می‌سوزاند. بهترین مکان برای نگهداری از گیاه هویا پشت پنجره‌های جنوبی یا جنوب شرقی است. جایی که گیاه، آفتاب ملایم صبح را به مدت ۳ تا ۴ ساعت دریافت کند.

• زمان آبیاری: گیاه هویا به کم آبی مقاوم و به آبیاری زیاد حساس است. توجه داشته باشید که بیش از حد آب دادن به گیاه هویا باعث پوسیدگی ریشه و بروز بیماری‌های قارچی می‌شود. بهتر است گیاه را زمانی آبیاری کنید که حدود ۳۰ درصد از خاک گلدان خشک شده باشد. با بررسی خاک سطحی و وزن گلدان می‌توان این میزان از خشکی خاک را متوجه شد. نیاز آبی گیاه هویا در زمستان بسیار کمتر می‌شود. لازم است از آب بدون کلر و بدون املاح و هم دمای محیط برای آبیاری گیاه استفاده کنید. در هر دوره، آبیاری را کامل انجام دهید. آبیاری کامل یعنی تا جایی به گیاه هویا آب دهید که اضافی آن از سوراخ کف گلدان خارج شود. پس از آبیاری، آب درون زیر گلدانی را دور بریزید.

هویا (پیچ شمعی)



• نوع خاک: گیاه هویا به خاک سبک، زهکش‌دار و حاوی مواد غذایی کافی نیاز دارد. استفاده از خاک‌های فشرده و به هم چسبیده مانند خاک باغچه یا خاک‌های رسی برای کاشت این گیاه توصیه نمی‌شود. خاک گیاه هویا باید بلافاصله پس از آبیاری، آب را از خود عبور دهد و تا مدت‌ها مرطوب باقی نماند. بهترین ترکیب خاک برای کاشت هویا اندازه مساوی از پیت ماس، ماسه رودخانه‌ای و خاک برگ پوسیده و مقدار کمی پرلیت است.

• دمای مناسب: گیاه هویا بومی مناطق گرم و مرطوب است، در نتیجه گرما را می‌پسندد. اما گرمای بدون رطوبت می‌تواند به گیاه آسیب برساند. بهترین دما برای پرورش این گیاه در خانه بین ۲۳ تا ۲۹ درجه سانتی‌گراد است. به این نکته توجه کنید که هر چه میزان دما بالاتر رفت، باید رطوبت هوای محیط را بالا ببرید. در ضمن گیاه هویا برای گلدهی به سرما و دوره استراحت هم نیاز دارد. بهتر است گیاه را در سه ماه زمستان به محیطی با دمای بین ۱۳ تا ۱۶ درجه سانتی‌گراد منتقل کنید تا پس از گرم شدن هوا به گل بنشیند.

• رطوبت هوا: گیاه هویا برای رشد بهتر و سرسبز ماندن به رطوبت هوا نیاز دارد. این میزان رطوبت باید حدود ۳۰ درصد در روز و ۶۰ درصد در شب باشد. برای تامین رطوبت هوای گیاه از روش‌های مختلفی می‌توان استفاده کرد. استفاده از دستگاه بخار سرد، ایجاد جزیره در زیر گلدانی، قرار دادن اکواریوم ماهی در کنار گلدان، نگهداری از گیاه در حمام پرنور و غبارپاشی روزانه از ابتدایی‌ترین روش‌ها برای تامین رطوبت هوای گیاه هویا هستند.

• کوددهی: گیاه هویا را اگر در ترکیب خاک مناسب بکارید، به کوددهی ماهانه نیاز ندارد. استفاده از پودر پوست تخم مرغ یا پودر پوست خشک شده موز و دوریز قهوه خشک شده در ترکیب خاک گلدان می‌تواند بخش زیادی از نیاز‌های غذایی گیاه هویا را فراهم کند. مواد ذکر شده را باید برای مدتی در معرض نور مستقیم خورشید قرار دهید، سپس آن‌ها را با محلول قارچ‌کش ضد عفونی کنید. اگر قصد دارید از کود‌های شیمیایی برای تغذیه گیاه خود استفاده کنید، کود ۵-۱۰-۵ توصیه می‌شود. به طور معمول میزانیک قاشق چای‌خوری در یک لیتر آب حل کنید و به صورت آبیاری پای گیاه خود بریزید. در فصل زمستان از کود دادن به گیاه هویا بپرهیزید.

• تعویض گلدان: گیاه هویا بر خلاف سایر گیاهان آپارتمانی، ریشه‌های عمیق و پرپشتی تولید نمی‌کند، چون که یک گیاه نیمه اپی‌فیت است. در نتیجه به تعویض گلدان سالانه نیاز ندارد. در ضمن فشار ریشه‌ای در گلدان کوچک باعث تشویق گیاه هویا به گل دادن می‌شود. برای انتخاب گلدان، گلدانی متناسب با اندازه گیاه تهیه کنید. بهتر است جنس گلدان، سفالی باشد. گلدان‌های سفالی رطوبت بیشتری در خود نگه می‌دارند و از گرم شدن بیش از حد خاک در هنگام آفتاب جلوگیری می‌کنند. حتما قبل از ریختن خاک و کاشت گیاه، دو یا سه سوراخ کف گلدان ایجاد کنید تا آب اضافی از آن‌ها خارج شود.

• هرس: برای فرم دهی گیاه هویا لازم است آن را پس از هر دوره رشد یک مرتبه هرس کنید. حذف شاخه‌های اضافی می‌تواند به رشد سالم گیاه هویا کمک کند. بهتر است شاخه‌های خشک و برگ‌های بیمار را از گیاه اصلی جدا کنید.

هویا (پیچ شمعی)



تکثیر و ازدیاد گیاه هویا یا پیچ شمعی

سه روش برای تکثیر گیاه هویا وجود دارد: تکثیر با قلمه ساقه، تکثیر با قلمه برگ و تکثیر با کاشت بذر. تکثیر با قلمه ساقه روشی مرسوم برای ازدیاد گیاه هویا است که به راحتی می‌توانید در خانه انجام دهید.

تکثیر گیاه هویا با قلمه ساقه
• فصل تکثیر گیاه هویا به روش قلمه، بهار و تابستان است. برای اینکار لازم است قلمه‌ای سالم و بالغ به طول ۱۰ یا ۱۵ سانتی‌متر از گیاه اصلی جدا کنید. سپس برگ‌های قسمت پایین قلمه را جدا کرده تا انرژی قلمه صرف ریشه‌زایی شود. قلمه را به اندازه ۳ سانتی‌متر در داخل ترکیب خاک پرلیت و پیت ماس بکارید. بستر کشت را کاملا خیس کنید. برای حفظ رطوبت خاک می‌توان با یک نایلون شفاف، روی بستر کشت را پوشاند. دمای مناسب برای ریشه زدن قلمه‌ها ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد است. قلمه‌ها پس از یک هفته ریشه زده و اولین جوانه‌ها رویت می‌شوند.

تکثیر گیاه هویا با قلمه برگ
• گیاه هویا از طریق کاشت قلمه‌های برگ نیز تکثیر می‌شود، اما به سختی جوانه می‌زنند. برای این کار باید برگ‌های جوان و بالغ را از قسمت ساقه جدا کنید. ساقه برگ را با هورمون ریشه‌زایی آغشته کرده و آن را درون ترکیب خاک پرلیت و پیت‌ماس بکارید. بستر کشت را مرطوب نگه دارید تا برگ‌ها ریشه بزنند. جوانه زدن برگ‌ها ممکن است ماه‌ها طول بکشد.


تکثیر گیاه هویا با کاشت بذر
• بذر‌های هویا کمیاب هستند و تهیه آن‌ها کمی دشوار است. اگر بذر‌ها را تهیه کردید لازم است آن‌ها را به مدت ۲۴ ساعت در آب ولرم قرار دهید. سپس بذر‌ها را در عمق ۵/. سانتی‌متر در خاک پیت ماس بکارید. خاک پیت ماس باید با محلول قارچ‌کش ضدعفونی شده باشد. بستر کشت را تا زمان جوانه‌زنی مرطوب نگه دارید و آن را در محیطی با نور غیرمستقیم متوسط و دمای ۲۴ درجه سانتی‌گراد قرار دهید. جوانه زنی بذر‌ها ممکن است تا یک ماه طول بکشد.

بیماری‌های گیاه هویا

• قارچی شدن گیاه هویا: قارچ زدن گیاه هویا معمولا به دلیل آبیاری زیاد، سرما، عدم تهویه هوا و رطوبت بالای محیط اتفاق می‌افتد. قارچ زدگی با له شدن ساقه و برگ‌ها و ظاهر شدن لکه‌های سیاه، سفید و قهوه‌ای آبکی روی برگ‌ها مشخص می‌شود. پس از تشخیص این بیماری ابتدا باید آبیاری را متوقف کنید، گیاه را به محیط دارای تهویه و پرنور منتقل کنید و درصد رطوبت هوا را کاهش دهید. گیاه قارچی را نباید با آب شست و شو داد. قسمت‌های آلوده گیاه را جدا کنید و بخش‌های سالم را با استفاده از محلول‌های قارچ کش ضد عفونی کنید.

• علت زرد شدن برگ‌های گیاه هویا: این گیاه تغییرات شدید دمایی را دوست ندارد. سرمای هوا یا گرمای بیش از حد ممکن است برگ‌های گیاه را زرد کند.

• پوسیدگی ریشه گیاه هویا: علت‌های این بیماری آبیاری زیاد، نور کم، سرما و خاک نامناسب است. خاک گیاه هویا باید سبک و زهکش‌دار باشد. این گیاه آپارتمانی به آبیاری زیاد حساس است.

• وجود لکه‌های قهوه‌ای روی برگ‌های گیاه هویا: احتمالا گیاه را در هنگام روز و زیر نور غبارپاشی کردید. قطرات آب مانند ذره‌بین عمل می‌کنند و برگ‌ها را می‌سوزانند. در هنگام سایه کامل گیاه هویا را غبارپاشی کنید.

• علت رشد نکردن گیاه هویا: یکی از مهم‌ترین علل عدم رشد گیاه هویا، نور ناکافی است. هویا گیاهی نور دوست است، آن را به منبع نور نزدیک کنید.

نکات کلیدی

هویا گیاهی رونده با ساقه‌های انعطاف‌پذیر و برگ‌های ضخیم و گوشتی است که گل‌های ستاره‌ای و خوشه‌ای آن معمولاً در رنگ‌های سفید، صورتی یا قرمز دیده می‌شوند و در شرایط مناسب گلدهی فراوانی دارد.

راهنمای تفصیلی مراقبت

آبیاری

هر ۷ تا ۱۴ روز + پس از خشک‌شدن حدود ۳۰٪ خاک

کوددهی

هر ۴ تا ۶ هفته + کود ۵-۱۰-۵ رقیق‌شده در فصل رشد

خاک و بستر

هر ۳ تا ۴ سال + فصل بهار، در صورت نیاز

بیماری‌های رایج

پوسیدگی ریشه

روش درمان

این بیماری به دلیل آبیاری بیش از حد و تجمع آب در خاک ایجاد می‌شود. برای درمان باید آبیاری را کاهش داد، گیاه را از گلدان خارج کرد، ریشه‌های پوسیده را با قیچی تمیز برید و گیاه را در خاک تازه و زهکش‌دار کشت مجدد کرد.

لکه برگی

روش درمان

این بیماری باکتریایی یا قارچی به صورت لکه‌های قهوه‌ای یا زرد روی برگ‌ها ظاهر می‌شود. برگ‌های آلوده را باید فوری جدا کرد و از قارچ‌کش‌های مسی یا ترکیبات گوگردی برای درمان استفاده کرد.

پوسیدگی ساقه

روش درمان

این بیماری قارچی یا باکتریایی باعث نرم شدن، تغییر رنگ و فروپاشی ساقه می‌شود. درمان شامل برش بخش‌های آلوده با ابزار استریل، ضدعفونی محل برش و استفاده از قارچ‌کش یا باکتری‌کش مناسب است.

پوسیدگی قهوه‌ای

روش درمان

این بیماری قارچی لکه‌های قهوه‌ای فرورفته روی بافت‌های گیاه ایجاد می‌کند. درمان آن شامل حذف بخش‌های آلوده، بهبود زهکشی خاک و استفاده از قارچ‌کش‌های سیستمیک است.

ریزش برگ

روش درمان

این مشکل که می‌تواند ناشی از تغییر ناگهانی دما، نور ناکافی، آبیاری نامناسب یا تنش محیطی باشد باعث ریختن برگ‌ها می‌شود. درمان با شناسایی عامل اصلی و ایجاد شرایط پایدار و مناسب برای گیاه انجام می‌شود.

آفتاب‌سوختگی

روش درمان

قرار گرفتن مستقیم و ناگهانی گیاه در برابر نور شدید آفتاب باعث ایجاد لکه‌های سفید یا قهوه‌ای روشن روی برگ‌ها می‌شود. درمان با انتقال گیاه به سایه، حذف برگ‌های آسیب‌دیده و عادت دادن تدریجی گیاه به نور آفتاب انجام می‌شود.

تیم گیاهبان 2 بازدید

هویا (پیچ شمعی) داری؟ گیاهبان کمکت می‌کنه 🌿

تشخیص بیماری، یادآور آبیاری و مشاوره متخصص — همه در یک اپ رایگان